Baburname

Demir Barlas

Page 89 · 45b
Chagatay · Turkish · English
Aa
27px
20px
1.85×
1.72×
···
Aa
27px
20px
1.85×
1.72×

Search the book

Current text and passage notes across all 762 pages. Page-level annotations are not included.

Use quotation marks for an exact phrase. Separate words may occur in different readings of the same passage. Notes are searched in their original language.

Search all 762 pages.

Bookmarks (0)

Open a passage to bookmark it.

Saved in this browser.
Manuscript folio 45b
Choose languages

Page 89 of 762

Latin transcription

daryo aslo ziroattin va imorattin ortmas, balki yozlar uch to‘rt oy Buxoro‘g‘a su yetmas. Uzumi va qovuni va olmasi va anori, balki jami‘ mevasi xo‘b bo‘lur, vali ikki meva Samarqanddin mashhurdur: sib-i Samarqand u sohibiy-i Samarqand. Qishi muhkam sovuqdur, qori agarchi Kobul qoricha tushmas. Yozlar yaxshi havosi bor, agarchi Kobulcha yo‘qtur. Timur Begning va Ulug‘ Beg Mirzoning imorot u bog‘oti

Languages

Chagatay

دریا اصلا زراعتتین و عمارتتین ارتماس بلکه یازلار اوچ تورت آی بخارا غا سو یتماس اوزومی و قاوونی و الماسی و اناری بلکه جمیع میوه سی خوب بولور ولی ایکی میوه سمرقند دین مشهوردور سیب سمرقند و صاحبی سمرقند قیشی محکم ساووق دور قاری اگرچه کابل قاریچه توشماس یازلار یخشی هواسی بار اگرچه کابلچه یوقتور تیمور بیک نینگ و اولوغ بیک میرزا نینگ عمارات و باغاتی

Turkish

büyük ırmağın suyu tarım ve yapılardan artmaz; hatta yazın üç dört ay Buhara’ya su ulaşmaz. Üzümü, kavunu, elması, narı, kısacası bütün meyveleri güzel olur; ama iki meyvesi meşhurdur: Semerkant elması ve sahibî üzümü. Kışı çok soğuktur; karı ise Kabil’deki kadar yağmaz. Yazın havası güzeldir, gerçi Kabil’inki kadar güzel değildir. Timur Bey’in ve Uluğ Bey Mirza’nın yapıları ve bahçeleri

English

river has no water left over after supplying fields and settlements; indeed, for three or four months in summer, no water reaches Bukhara. The city’s grapes, melons, apples and pomegranates, indeed all its fruits, are good, but two fruits of Samarqand are famous: the Samarqand apple and the Samarqand sahibi grape. Its winters are severely cold, though less snow falls than in Kabul. The summer climate is pleasant, though it does not equal Kabul’s. Timur Beg’s and Ulugh Beg Mirza’s buildings and gardens

Latin transcription

Samarqand u mahallotida ko‘ptur. Samarqandning arkida Timur Beg bir uluq ko‘shk soliptur, to‘rt oshiyonliq, Ko‘k Saroyg‘a mashhurdur. Bisyor oliy imorattur. Yana Ohanin Darvoza-sig‘a yavuq qal’aning ichida bir masjid-i jum’a soliptur. Sangin aksar Hinduston-din eltkan sangtaroshlar anda ish qilipturlar. Masjidning kitobasida bu oyatni «va iz yarfa‘u Ibrohimu al-qavo‘ida» ilo oxiri, andoq uluq xat bila bitiptur-lar kim bir kuro‘h yavuq yerdin o‘qusa bo‘lur. Bu ham bisyor oliy imorat-tur. Samarqandning sharqida ikki bog‘ soliptur. Biri, kim yiroqroqdur, Bog‘-i Dilkushodur. Dilkushodin Piruza Darvozasig‘acha xiyobon qilib, ikki tarafida

Languages

Chagatay

سمرقند و محلاتیده کوپتور سمرقند نینگ ارکیده تیمور بیک بیر اولوق کوشک سالیبتور تورت آشیانلیق کوک سرای غا مشهور دور بسیار عالی عمارتتور ینه آهنین دروازه سیغه یاووق قلعه نینگ ایچیده بیر مسجد جمعه سالیبتور سنگین اکثر هندوستان دین ایلتکان سنگتراش لار اندا ایش قیلیبتورلار مسجد نینگ کتابه سیده بو آیتنی و اذ یرفع ابراهیم القواعد الی آخره انداق اولوق خط بیله بیتیبتور لار کیم بیر کروه یاووق یردین اوقوسه بولور بو هم بسیار عالی عمارت تور سمرقند نینگ شرقی دا ایکی باغ سالیبتور بیری کیم ییراقراق تور باغ دیلگشا دور دیلگشا دین پیروزه دروازه سیغه چه خیابان قیلیب ایکی طرفیده

Turkish

Semerkant’ta ve çevresinde çoktur. Timur Bey, Semerkant’ın iç kalesinde büyük bir köşk yaptırmıştır; dört katlıdır ve Kök Saray diye tanınır. Pek görkemli bir yapıdır. Ayrıca Demir Kapı’nın yakınında, surların içinde bir cuma camisi yaptırmıştır. Taşını çoğunlukla Hindistan’dan getirdiği taş ustaları orada işlemiştir. Caminin kitabesinde «İbrahim temelleri yükseltirken…» ayetini sonuna kadar öyle büyük harflerle yazmışlar ki yaklaşık bir kürûh uzaklıktan okunabilir. Bu da çok görkemli bir yapıdır. Semerkant’ın doğusunda iki bahçe yaptırmıştır. Daha uzakta olanı Dilkuşa Bahçesi’dir. Dilkuşa’dan Firuze Kapısı’na kadar bir yol açtırıp iki yanına

English

are numerous in Samarqand and its surrounding quarters. In Samarqand’s citadel, Timur Beg built a great pavilion, four storeys high, known as the Kuk Sarai. It is a very imposing building. Near the Iron Gate, inside the fort, he also built a Friday mosque. It is of stone; stonecutters brought from Hindustan did most of the work there. In the mosque’s inscription, the verse “And when Abraham raises the foundations”, and so on, was written in letters so large that it can be read from nearly a kuruh away. This too is a very imposing building. East of Samarqand he built two gardens. The more distant is Bagh-i Dilkusha. From Dilkusha to the Piruza Gate he laid out an avenue and on both sides

Latin transcription

tirak yig‘ochi ekturuptur. Dilkushoda ham uluq ko‘shk solduruptur. Ol ko‘shk-ta Timur Begning Hinduston urushini tasvir qilipturlar. Yana Pushta-i Ko‘hak-ning domanasida Kon-i Gilning qora suyining ustida, kim bu suni Ob-i Rahmat ham derlar, bir bog‘ soliptur, Naqsh-i Jahong‘a mavsum. Men ko‘rgan mahallda bu bog‘ buzulup erdi, oti besh qolmaydur edi. Yana Samarqandning janubida Bog‘-i Chinordur, qal’ag‘a yavuqdur. Yana Samarqandning qo‘yi yonida Bog‘-i Shimol u Bog‘-i Behishtdur. Timur Begning nabirasi, Jahongir Mirzoning o‘g‘li Muhammad Sulton Mirzo, Samarqandning tosh qo‘rg‘onida chaqarda bir madrasa soliptur. Timur Begning qabri va avlodidin har kim ki Samarqandta podshohliq qiliptur, alarning qabri ol madrasadadur. Ulug‘ Beg Mirzoning imoratlaridin Samarqandning qal’asining ichida madrasa va xonaqohdur. Xonaqohning gunbadi bisyor uluq gunbaddur. Olamda ancha uluq gunbad kam nishon berurlar. Yana ushbu madrasa va xonaqohg‘a yavuq bir yaxshi hamom soliptur, Mirzo Hamomig‘a mashhurdur. Har nav‘ toshlardin farshlar qiliptur. Xuroson va Samarqandta ancha hamom ma’lum emas kim bo‘lg‘ay. Yana madrasaning janubida bir masjidi soliptur, Masjid-i Muqatta‘ derlar. Bu jihattin muqatta‘ derlar kim qit’a qit’a yig‘ochlarni tarosh qilib, islimiy va xitoyiy naqshlar solipturlar.

Languages

Chagatay

تیرک ییغاچی ایکتروبتور دیلگشا دا هم اولوق کوشک سالدوروبتور اول کوشک ته تیمور بیک نینگ هندوستان اوروشینی تصویر قیلیبتورلار ینه پشته کوهک نینگ دامنه سیده کان گل نینگ قرا سوی نینگ اوستیده کیم بو سونی آب رحمت هم دیرلار بیر باغ سالیبتور نقش جهان غه موسوم من کورگان محلدا بو باغ بوزولوب ایردی آتی بیش قالمایدور ایدی ینه سمرقند نینگ جنوبیده باغ چنار دور قلعه غه یاووق ینه سمرقند نینگ قویی یانیده باغ شمال و باغ بهشت تور تیمور بیک نینگ نبیره سی جهانگیر میرزا نینگ اوغلی محمد سلطان میرزا سمرقند نینگ تاش قورغانیده چقاردا بیر مدرسه سالیبتور تیمور بیک نینگ قبری و اولادیدن هر کیم کی سمرقند ته بادشاهلیق قیلیبتور الارنینگ قبری اول مدرسه دادور اولوغ بیک میرزا نینگ عمارتلریدین سمرقند نینگ قلعه سی نینگ ایچیده مدرسه و خانقاه دور خانقاه نینگ کنبدی بسیار اولوق کنبد دور عالمدا انچه اولوق کنبد کم نشان بیرورلار ینه اوشبو مدرسه و خانقاه غه یاووق بیر یخشی حمام سالیبتور میرزا حمامی غه مشهور دور هر نوع تاش لاردین فرشلار قیلیبتور خراسان و سمرقند ته انچه حمام معلوم ایماس کیم بولغای ینه مدرسه نینگ جنوبیده بیر مسجدی سالیبتور مسجد مقطع دیرلار بو جهت تین مقطع دیرلار کیم قطعه قطعه ییغاچ لارنی تراش قیلیب اسلامی و خطایی نقش لار سالیبتورلار

Turkish

kavak ağaçları diktirmiştir. Dilkuşa’da da büyük bir köşk yaptırmıştır. O köşkte Timur Bey’in Hindistan savaşını resmetmişlerdir. Ayrıca Köhek Tepesi’nin eteğinde, Kân-ı Gil’in Kara Su’su üzerinde —bu suya Âb-ı Rahmet de derler— Nakş-ı Cihan adında bir bahçe yaptırmıştır. Ben gördüğüm sırada bu bahçe harap olmuştu; yalnız adı kalmıştı. Ayrıca Semerkant’ın güneyinde, kaleye yakın Çınar Bahçesi vardır. Semerkant’ın aşağı tarafında da Şimal Bahçesi ve Behişt Bahçesi vardır. Timur Bey’in torunu, Cihangir Mirza’nın oğlu Muhammed Sultan Mirza, Semerkant’ın dış surları içinde, dış mahallede bir medrese yaptırmıştır. Timur Bey’in ve onun soyundan Semerkant’ta hükümdarlık etmiş olanların mezarları o medresededir. Uluğ Bey Mirza’nın yapıları arasında, Semerkant surlarının içinde bir medrese ve hankah vardır. Hankahın kubbesi çok büyüktür. Dünyada bu kadar büyük kubbe pek az gösterilebilir. Bu medrese ve hankahın yakınında güzel bir hamam da yaptırmıştır; Mirza Hamamı diye tanınır. Çeşit çeşit taşla döşemeler yaptırmıştır. Horasan’da ve Semerkant’ta onun gibi bir hamam bilinmez. Ayrıca medresenin güneyinde bir cami yaptırmıştır; Mescid-i Mukatta derler. Parçalı anlamındaki bu adı verirler; çünkü parça parça ahşabı yontup rûmî ve hatâyî desenler işlemişlerdir.

English

planted poplar trees. He also had a great pavilion built in Dilkusha. In that pavilion, Timur Beg’s war in Hindustan was depicted. Also, at the foot of Kuhak Hill, beside Kan-i Gil’s Qara Su, which is also called Ab-i Rahmat, he built a garden named Naqsh-i Jahan. When I saw it, this garden was in ruins; only its name remained. Also, south of Samarqand, near the fort, is Bagh-i Chinar. Also on the lower side of Samarqand are Bagh-i Shimal and Bagh-i Bihisht. Timur Beg’s grandson, Jahangir Mirza’s son Muhammad Sultan Mirza, built a madrasa in Samarqand’s outer fortifications, in the outer quarter [chaqar]. The grave of Timur Beg and those of his descendants who ruled in Samarqand are in that madrasa. Among Ulugh Beg Mirza’s buildings inside Samarqand’s fort are a madrasa and a khanqah, a religious lodge. The khanqah’s dome is very large; few domes so large can be pointed out in the world. Near this madrasa and khanqah, he also built a fine bathhouse, known as the Mirza Bath. He made its pavements of various kinds of stone. No bathhouse like it is known in Khurasan or Samarqand. He also built a mosque south of the madrasa, called Masjid-i Muqatta‘. It is called Muqatta‘, “cut-work”, because pieces of wood were carved and decorated with islimi and khitayi designs.