Baburname

Demir Barlas

Page 6 · 4a
Chagatay · Turkish · English
Aa
27px
20px
1.85×
1.72×
···
Aa
27px
20px
1.85×
1.72×

Search the book

Current text and passage notes across all 762 pages. Page-level annotations are not included.

Use quotation marks for an exact phrase. Separate words may occur in different readings of the same passage. Notes are searched in their original language.

Search all 762 pages.

Bookmarks (0)

Open a passage to bookmark it.

Saved in this browser.
Manuscript folio 4a
Choose languages

Page 6 of 762

Latin transcription

yo‘ldur. Xo‘jandtin Samarqand ham yigirma besh yig‘ochdur. Qadim shahrlardindur. Shayx Maslahat va Xoja Kamol Xo‘jandtindurlar. Mevasi bisyor yaxshi bo‘lur. Anori yaxshiliqqa mashhurdur. Nechuk kim «sib-i Samarqand va anor-i Xo‘jand» derlar, vale bu tarix-da Marg‘inon anori ko‘p ortuqdur. Qo‘rg‘oni baland yerda voqe’ bo‘lup-tur. Sayhun suyi shimol jonibidin oqar. Qo‘rg‘ondin daryo bir o‘q otimi bo‘lg‘ay.

Languages

Chagatay

یول دور خجندتین سمرقند هم یگیرمه بیش یغاچ دور قدیم شهرلاردین دور شیخ مصلحت و خواجه کمال خجندتین دورلار میوه سی بسیار یخشی بولور اناری یخشیلقه مشهور دور نیچوک کیم سیب سمرقند و انار خجند دیرلار ولی بو تاریخ ده مرغینان اناری کوپ ارتوق دور قورغانی بلند یرده واقع بولوب تور سیحون سویی شمال جانبی دین آقار قورغاندین دریا بیر اوق آتیمی بولغای

Turkish

yoldur. Hocend’den Semerkant da yirmi beş yığaçtır. Eski şehirlerdendir. Şeyh Maslahat ve Hoca Kemal Hocendlidir. Meyvesi çok güzel olur. Narı güzelliğiyle meşhurdur. Nitekim “Semerkant elması, Hocend narı” derler; fakat şimdi Merginan narı çok daha üstündür. Kalesi yüksek bir yerde bulunur. Seyhun suyu kuzey yanından akar. Kaleyle ırmak arası bir ok atımı kadardır.

English

by road. Samarkand is also twenty-five yighach from Khujand. Khujand is one of the ancient cities. Shaykh Maslahat and Khwaja Kamal are from Khujand. Its fruit is very good. Its pomegranates, for their excellence, are famous. They say, “Samarkand apples and Khujand pomegranates”; but at present, Marghinan’s pomegranates are far better. Khujand’s fort stands on high ground. The Sayhun River flows past its northern side. The river is about an arrow-shot from the fort.

Latin transcription

Qo‘rg‘on bila daryoning shimol tarafida bir tog‘ tushuptur, Munug‘il otlig‘. Derlar kim bu tog‘da firuza koni va ba’zi konlar topilur. Bu tog‘da bisyor yilon bor. Xo‘jand-ning ovlog‘i va qushlog‘i bisyor yaxshidur. Oq kiyik, bug‘u, marol, qirg‘ovul, tovushqoni ko‘p topilur. Havosi bisyor muta’affindur. Kuzlar bezgak ko‘p bo‘lur.

Languages

Chagatay

قورغان بیله دریا نینک شمال طرفیده بیر تاغ توشوب تور منوغل اتلیغ دیرلار کیم بو تاغ ده فیروزه کانی و بعضی کان لار تاپیلور بو تاغ ده بسیار ییلان بار خجند نینک اولاغی و قوشلاغی بسیار یخشی دور آق کییک بوغو مارال قیرغاول تاوشقانی کوپ تاپیلور هواسی بسیار متعفن دور کوزلار بزکک کوپ بولور

Turkish

Kalenin ve ırmağın kuzeyinde Munugıl adlı bir dağ yer alır. Derler ki bu dağda firuze madeni ve başka bazı madenler bulunur. Bu dağda çok yılan vardır. Hocend’in avlanma ve kuş avlama yerleri çok iyidir. Ak geyik, erkek ve dişi geyik, sülün, tavşan bol bulunur. Havası çok sağlıksızdır. Güzleri sıtma çok olur.

English

North of both the fort and the river lies a mountain named Munughil. They say that turquoise and other mines are found on this mountain. There are many snakes on it. Khujand’s hunting and fowling grounds are very good. Aq kiyik, deer (bughu and maral), pheasants and hares are plentiful. Its air is very foul; in autumn fever is common.

Latin transcription

Andoq rivoyat qildilar kim chupchuq bezgak bo‘lg‘ondur. Derlar kim havosi-ning ta’affuni shimoldag‘i tog‘ jihatidindur. Muning tavobi’idin Kandi Bodom-dur. Agarchi qasaba emas, yaxshig‘ina qasabachadur. Bodomi yaxshi bo‘lur. Bu jihatdin bu ismg‘a mavsumdur. Hurmuz va Hindustong‘a tamom muning bodomi borur. Xo‘jand-din besh-olti yig‘och sharq tarafidur. Xo‘jand bila Kandi Bodom orasida bir dashti tushuptur. Ho Darveshg‘a mavsumdur. Hamisha bu dashtta yel bordur. Marg‘inon-g‘a kim sharqidur, hamisha mundin yel borur. Xo‘jandg‘a kim g‘arbidur, doim mundin yel kelur. Tund yellari bor. Derlar kim bir necha darvesh bu bodiyada tund yelga yo‘-luqub bir-birni topa olmay, «Hoy darvesh, ho darvesh!» de-de tamom halok bo‘lu-lar. Andin beri bu bodiyani Ho Darvesh derlar. Sayhun suyining shimol tarafi-dag‘i qasabalar, bir Axsidur. Kitoblarda Axsikat bitirlar, nechuk kim Asiriddin shoirni Asiriddin Axsikatiy derlar. Farg‘onada Andijondin so‘ngra mundin ulug‘roq qasaba yo‘qtur. Andijondin g‘arb sori to‘quz yig‘och yo‘l-dur. Umar Shayx Mirzo muni poytaxt qilib edi. Sayhun daryosi qo‘rg‘oni-ning ostidin oqar. Qo‘rg‘oni baland jar ustida voqe’ bo‘luptur. Xandaqi-ning o‘rnig‘a amiq jarlardur. Umar Shayx Mirzo kim muni poytaxt qildi, bir-ikki martaba toshqoriroqdin yana jarlar soldi. Farg‘onada muncha berk qo‘rg‘on yo‘qtur.

Languages

Chagatay

انداق روایت قیلدیلار کیم چپچوق بزکک بولغان دور دیرلار کیم هواسی نینک تعفنی شمال داغی تاغ جهتی دین دور مونینک توابعی دین کند بادام دور اگرچه قصبه ایماس یخشی غینه قصبه چه دور بادامی یخشی بولور بو جهت دین بو اسمغه موسوم دور هرمز و هندوستان غه تمام مونینک بادامی بارور خجند دین بیش آلتی یغاچ شرق طرفی دور خجند بیله کند بادام اراسیده بیر دشتی توشوبتور هادرویش غه موسوم دور همیشه بو دشت ته یل بار دور مرغینان غه کیم شرقی دور همیشه موندین یل بارور خجند غه کیم غربی دور دایم موندین یل کیلور تند یللاری بار دیرلار کیم بیر نیچه درویش بو بادیه ده تند یلگه یو لوقوب بیر بیرنی تاپا المای های درویش ها درویش دی دی تمام هلاک بولو لار اندین بری بو بادیه نی ها درویش دیرلار سیحون سویی نینک شمال طرفی داغی قصبه لار بیر اخسی دور کتاب لارده اخسیکت بیتیرلار نیچوک کیم اثیرالدین شاعرنی اثیرالدین اخسیکتی دیرلار فرغانه ده اندجان دین سونکره موندین اولوغراق قصبه یوقتور اندجان دین غرب ساری توقوز یغاچ یول دور عمر شیخ میرزا مونی پای تخت قیلیب ایدی سیحون دریاسی قورغانی نینک استیدین آقار قورغانی بلند جر اوستیده واقع بولوبتور خندقی نینک اورنیغه عمیق جرلار دور عمر شیخ میرزا کیم مونی پای تخت قیلدی بیر ایکی مرتبه تاشقاریراق دین یینه جرلار سالدی فرغانه ده مونچه بیرک قورغان یوقتور

Turkish

Serçenin bile sıtmaya tutulduğunu anlatırlar. Derler ki havasının sağlıksızlığı kuzeydeki dağ yüzündendir. Hocend’e bağlı yerlerden biri Kend-i Badam’dır. Kasaba değilse de oldukça iyi bir kasabacıktır. Bademi iyi olur. Bu sebeple bu adla anılır. Bademinin hepsi Hürmüz’e ve Hindistan’a gider. Hocend’den beş altı yığaç doğudadır. Hocend ile Kend-i Badam arasında bir bozkır uzanır; Hâ Derviş adıyla anılır. Bu bozkırda daima rüzgâr vardır. Doğusunda bulunan Merginan’a daima buradan rüzgâr gider. Batısında bulunan Hocend’e de sürekli buradan rüzgâr gelir. Şiddetli rüzgârları vardır. Derler ki birkaç derviş bu çölde şiddetli rüzgâra yakalanıp birbirini bulamamış; “Hey derviş! Hâ derviş!” diye diye hepsi helâk olmuş. O zamandan beri bu çöle Hâ Derviş derler. Seyhun suyunun kuzey tarafındaki kasabalardan biri Ahsi’dir. Kitaplarda Ahsiket yazarlar; nitekim Esîrüddin adlı şaire Esîrüddin Ahsiketî derler. Fergana’da Andican’dan sonra bundan daha büyük kasaba yoktur. Andican’dan batıya doğru dokuz yığaçlık yoldur. Ömer Şeyh Mirza burayı başkent yapmıştı. Seyhun nehri kalesinin altından akar. Kalesi yüksek bir yarın üzerinde yer alır. Hendeğin yerinde derin yarlar vardır. Ömer Şeyh Mirza burayı başkent yapınca, bir iki kez daha dışarıdan yeni yarlar açtırdı. Fergana’da bu kadar sağlam kale yoktur.

English

It has been related that a sparrow caught the fever. They say the air’s foulness is due to the mountain to the north. One of Khujand’s dependencies is Kand-i Badam. Although it is not a town, it is quite a good little township. Its almonds are good; for this reason it bears this name. Its almonds all go to Hormuz and Hindustan. From Khujand, it lies five or six yighach to the east. Between Khujand and Kand-i Badam lies a steppe called Ho Darvesh. The wind always blows on this steppe. Toward Marghinan, which is to its east, the wind always blows from here. Toward Khujand, which is to its west, from here the wind constantly blows. The winds are fierce. They say that several dervishes in this wilderness were caught in a fierce wind and could not find one another; crying “Hoy darvesh! Ho darvesh!”, they all perished. Ever since, this wilderness has been called Ho Darvesh. Of the towns north of the Sayhun River, one is Akhsi. In books they write Akhsikat; for example, the poet Asiriddin is called Asiriddin Akhsikati. In Fergana, after Andijan, there is no larger town than this. It is nine yighach by road west of Andijan. Umar Shaykh Mirza had made it his capital. The Sayhun River flows below its fort. The fort stands on a high escarpment. In place of a moat, there are deep ravines. When Umar Shaykh Mirza made this his capital, once or twice he had more ravines dug farther out. There is no fort as strong as this in Fergana.