✺Baburname

Qalmog‘a kelgan xums on olti ming qo‘y chiqti kim seksan mingdin xumsi bo‘lg‘oy. Talaf bo‘lg‘on va rioyat qilg‘on bila bir lak qo‘yda hech so‘z yo‘q edi. Ul yurt-tin erta bila otlanib Kattavoz tuzida ov uchun cherga qo‘yuldi. Cherga orasig‘a qo‘lon va kiyik qalin kirdi.

Qalin qo‘lon va kiyik o‘lturdilar. Ov asnosida bir qo‘lonning so‘ngicha choptim. Yovuqroq yetib bir o‘q urdum. Yana bir o‘q ham urdum, vali bu zaxmlar yiqilg‘ucha kori emas edi.

Bu ikki zaxmning zarbidin burung‘i yugurushidin ohistaroq bo‘ldi. Poshna qildim.

Yaqin sig‘inib kelib ikki qulog‘idin keyinki chakasig‘a o‘q choptim. Kegirtaki o‘q olinib qoldi. Muallaq oshib bordi. Keyin oyog‘i uzangumga tega yozib qoldi. Qilichim xayli yaxshi kesti. G‘arib semiz qo‘lon edi. Qozisi kishining bir qarishidin juz’iy kamroq bo‘lg‘oy edi. Shirim Tag‘oyi va ba’zi Mo‘g‘uliston kiyikini ko‘rganlar taajjub qilib dedilar kim: «Mo‘g‘ulistonda ham muncha semiz kiyik kam ko‘rubtur biz». Bu kun ham yana bir qo‘lon otim.

Ushbu ovda tushkan qo‘lon va kiyik aksari semiz edi, vali hech qaysisi men o‘lturgan qo‘loncha semiz emas edi. Bu chopqundin yonib kelib Kobul tushtuk.

O‘tkan yilning oyog‘ida Shayboq Xon Samarqanddin Xuroson doiyasi bila cherig atlandi. Shoh Mansur Baxshi, ko‘t berguchi namakharom kim Andixud anda edi, Shayboq Xong‘a kishi yiborib Shayboq Xonni otlanmoqqa tezrak qilibtur. Andixud navohisig‘a kelganda bu ko‘t ber-guchi «O‘zbekka kishi yiboribtur men», deb e’timod qilib, yasatib, boshig‘a o‘tog‘a sanchib, peshkash tortiq olib chiqorda boshsiz O‘zbek tush-tushdin rez qilib, bu kandani va tortiq va peshkash va kishi qarosini tort-port qilibturlar. Badiuzzamon Mirzo va Muzaffar Mirzo va Muhammad Burunduq Barlos va Zunnun Arg‘un bori Bobo Xoki navohisida cherig bila olturub edilar. Ne urushmoqqa ozim edilar, ne qo‘rg‘on berkitmakka jozim. Hech ishni mushaxxas qilmay